Τα τελευταία χρόνια η κρυοσυντήρηση ωαρίων συζητείται όλο και περισσότερο.
Πολλές γυναίκες ενημερώνονται για τη δυνατότητα αυτή και αναρωτιούνται αν θα μπορούσε να αποτελέσει μια επιλογή για τις ίδιες.
Η σύγχρονη ζωή συχνά οδηγεί στην αναβολή της μητρότητας. Σπουδές, επαγγελματική πορεία, προσωπικές επιλογές ή απλώς οι συνθήκες της ζωής μπορεί να μεταθέσουν την απόφαση για παιδί σε μεγαλύτερη ηλικία.
Παράλληλα όμως, είναι γνωστό ότι η γονιμότητα της γυναίκας επηρεάζεται από τον χρόνο, ιδιαίτερα από την ηλικία των 35 ετών και μετά.
Η κρυοσυντήρηση ωαρίων είναι μια τεχνική της αναπαραγωγικής ιατρικής, που δίνει τη δυνατότητα στη γυναίκα να διατηρήσει τα ωάρια της για μελλοντική χρήση, διατηρώντας έτσι τη γονιμότητά της ακόμα και σε μεγαλύτερη ηλικία.
Δεν αποτελεί εγγύηση εγκυμοσύνης, αλλά σε πολλές περιπτώσεις μπορεί να προσφέρει μια επιπλέον επιλογή στον οικογενειακό προγραμματισμό.
Τι είναι η κρυοσυντήρηση ωαρίων
Η κρυοσυντήρηση ωαρίων είναι η διαδικασία κατά την οποία συλλέγονται ωάρια από τις ωοθήκες και καταψύχονται σε ειδικές συνθήκες στο εργαστήριο.
Τα ωάρια αποθηκεύονται σε πολύ χαμηλές θερμοκρασίες και μπορούν έτσι να διατηρηθούν για μεγάλο χρονικό διάστημα.
Αν η γυναίκα αποφασίσει στο μέλλον να προσπαθήσει για εγκυμοσύνη, τα ωάρια μπορούν να αποψυχθούν και να χρησιμοποιηθούν στο πλαίσιο μιας διαδικασίας εξωσωματικής γονιμοποίησης.
Η τεχνική της κατάψυξης έχει εξελιχθεί σημαντικά τα τελευταία χρόνια, κυρίως με τη μέθοδο της υαλοποίησης (vitrification), η οποία επιτρέπει την ταχεία κατάψυξη των ωαρίων και την άριστη διατήρηση της ποιότητάς τους.
Σε ποιες περιπτώσεις μπορεί να συζητηθεί η κατάψυξη ωαρίων
Αρχικά, η κρυοσυντήρηση ωαρίων χρησιμοποιήθηκε κυρίως για ιατρικούς λόγους.
Έτσι για παράδειγμα, πρωτοχρησιμοποιήθηκε σε γυναίκες που επρόκειτο να υποβληθούν σε θεραπείες όπως χημειοθεραπεία ή ακτινοθεραπεία, οι οποίες μπορεί να επηρεάσουν τη γονιμότητα ή σε γυναίκες που επρόκειτο να υποβληθούν σε χειρουργική αφαίρεση των ωοθηκών τους για σοβαρούς ιατρικούς λόγους.
Σήμερα όμως η μέθοδος εφαρμόζεται κυρίως για άλλους λόγους. Πολλές γυναίκες επιλέγουν να καθυστερήσουν τη δημιουργία οικογένειας μέχρι να ολοκληρώσουν τις σπουδές τους, να σταθεροποιηθούν επαγγελματικά ή να βρεθούν σε μια φάση της ζωής όπου αισθάνονται έτοιμες για τη μητρότητα.
Σε άλλες περιπτώσεις, η κρυοσυντήρηση συζητείται όταν υπάρχει κίνδυνος μείωσης της ωοθηκικής εφεδρείας, σε γυναίκες δηλαδή με οικογενειακό ή ατομικό ιστορικό πρόωρης ωοθηκικής ανεπάρκειας, όπου η γυναίκα θέλει να διατηρήσει περισσότερες επιλογές για το μέλλον.
Ειδικά στις περιπτώσεις αυτές, η κρυοσυντήρηση ωαρίων αποτελεί ένα μοναδικό δώρο της επιστήμης, που επιτρέπει στις γυναίκες να μην πάρουν βιαστικές αποφάσεις και να έχουν την πολυτέλεια του χρόνου, που τους στερεί η φύση.
Πότε θεωρείται καλύτερη ηλικία για την κρυοσυντήρηση
Η ηλικία αποτελεί έναν από τους σημαντικότερους παράγοντες που επηρεάζουν τη γονιμότητα. Με την πάροδο των ετών μειώνεται σταδιακά τόσο ο αριθμός όσο και η ποιότητα των ωαρίων.
Για τον λόγο αυτό, όταν εξετάζεται η πιθανότητα κρυοσυντήρησης, η διαδικασία συχνά συζητείται σε νεότερες ηλικίες.
Χωρίς να υπάρχουν απόλυτα ηλικιακά όρια, καθώς κάθε περίπτωση πρέπει να εξατομικεύεται, τα αποτελέσματα είναι καλύτερα όταν η γυναίκα προχωρά σε κατάψυξη ωαρίων πριν από την ηλικία των 35 με 36 ετών.
Ωστόσο, όπως αναφέρθηκε, κάθε περίπτωση είναι διαφορετική. Η απόφαση βασίζεται σε πολλούς παράγοντες, όπως η ηλικία, το ιατρικό ιστορικό και τα αποτελέσματα των ορμονικών εξετάσεων.
Πώς γίνεται η διαδικασία
Η διαδικασία της κρυοσυντήρησης ωαρίων περιλαμβάνει ορισμένα στάδια και πραγματοποιείται σε εξειδικευμένα κέντρα υποβοηθούμενης αναπαραγωγής.
Αρχικά γίνεται αξιολόγηση της γονιμότητας με γυναικολογική εξέταση, υπερηχογράφημα των ωοθηκών και ορμονικές εξετάσεις.
Στη συνέχεια ακολουθεί η ορμονική διέγερση των ωοθηκών. Για περίπου 10 έως 12 ημέρες χορηγούνται φάρμακα που βοηθούν στην ανάπτυξη περισσότερων ωαρίων στον ίδιο κύκλο.
Κατά τη διάρκεια αυτής της περιόδου η γυναίκα παρακολουθείται με υπερηχογραφήματα και αιματολογικές εξετάσεις.
Όταν τα ωάρια έχουν ωριμάσει, πραγματοποιείται η ωοληψία. Πρόκειται για μια σύντομη διαδικασία που γίνεται με διακολπική προσέγγιση και συνήθως με ελαφρά αναισθησία.
Τα ωάρια που συλλέγονται καταψύχονται άμεσα και αποθηκεύονται σε ειδικές συνθήκες στο εργαστήριο.
Πόσα ωάρια χρειάζονται
Ο αριθμός των ωαρίων που καταψύχονται μπορεί να διαφέρει από γυναίκα σε γυναίκα.
Παράγοντες όπως η ηλικία και η ωοθηκική εφεδρεία επηρεάζουν τον αριθμό των ωαρίων που μπορούν να συλλεχθούν σε έναν κύκλο.
Σε όλες τις περιπτώσεις πάντως, επιδιώκεται η συλλογή του μεγαλύτερου αριθμού ωαρίων, ώστε να αυξηθούν οι πιθανότητες επιτυχίας στο μέλλον, καθώς όπως και στην κλασική εξωσωματική, η πιθανότητα επιτυχίας της διαδικασίας εξαρτάται απόλυτα από τον συνολικό αριθμό ωαρίων που έχουμε στη διάθεση μας.
Χωρίς να είναι απόλυτο, καθώς κάθε περίπτωση εξατομικεύεται, ένας αριθμός 10 με 15 ωαρίων, μπορεί να εξασφαλίσει εξαιρετικές πιθανότητες εγκυμοσύνης, όταν τα ωάρια αυτά γονιμοποιηθούν.
Ο γιατρός ενημερώνει τη γυναίκα για τις δυνατότητες που υπάρχουν στη δική της περίπτωση.
Είναι ασφαλής η κρυοσυντήρηση ωαρίων;
Η κρυοσυντήρηση ωαρίων εφαρμόζεται πλέον ευρέως στην αναπαραγωγική ιατρική και θεωρείται απόλυτα ασφαλής διαδικασία, όταν πραγματοποιείται σε εξειδικευμένα κέντρα.
Όπως σε κάθε ιατρική πράξη, μπορεί να υπάρχουν ορισμένες παρενέργειες ή σπάνιες επιπλοκές που σχετίζονται κυρίως με τη φαρμακευτική διέγερση των ωοθηκών ή τη διαδικασία της ωοληψίας.
Για τον λόγο αυτό η διαδικασία γίνεται πάντοτε υπό ιατρική παρακολούθηση, από ειδικό ιατρό αναπαραγωγικής ιατρικής.
Επίσης, οι μέχρι σήμερα μελέτες δεν έχουν δείξει καμία αύξηση των γενετικών ανωμαλιών ούτε άλλων συγγενών παθήσεων στα παιδιά που γεννιούνται από κατεψυγμένα ωάρια, σε σύγκριση με άλλες μεθόδους υποβοηθούμενης αναπαραγωγής ή με τη φυσική σύλληψη.
Πόσο καιρό μπορούν να παραμείνουν κατεψυγμένα τα ωάρια
Τα ωάρια μπορούν να παραμείνουν κατεψυγμένα για πολλά χρόνια χωρίς να επηρεάζεται καθόλου η ποιότητά τους.
Σύμφωνα με την ελληνική νομοθεσία, η κρυοσυντήρηση των ωαρίων μπορεί να διαρκέσει έως 20 χρόνια, με δυνατότητα παράτασης σε ορισμένες περιπτώσεις.
Τι πρέπει να γνωρίζει μια γυναίκα πριν αποφασίσει
Η κρυοσυντήρηση ωαρίων μπορεί να αποτελέσει μια σημαντική επιλογή για τη διατήρηση της γονιμότητας, όμως η απόφαση δεν είναι πάντα απλή.
Η συζήτηση με τον γυναικολόγο βοηθά να αξιολογηθούν παράγοντες όπως η ηλικία, η ωοθηκική εφεδρεία, το ιατρικό ιστορικό και οι μελλοντικές επιθυμίες της γυναίκας σχετικά με τη μητρότητα.
Μέσα από αυτή τη διαδικασία μπορεί να διαμορφωθεί μια πιο ολοκληρωμένη εικόνα για το αν η κρυοσυντήρηση ωαρίων αποτελεί μια επιλογή που αξίζει να εξεταστεί.
Η κρυοσυντήρηση ωαρίων αποτελεί σήμερα ένα σημαντικό εργαλείο της αναπαραγωγικής ιατρικής που δίνει σε πολλές γυναίκες τη δυνατότητα να διατηρήσουν τη γονιμότητά τους για το μέλλον.
Δεν αποτελεί λύση για όλες τις περιπτώσεις, ούτε μπορεί να εγγυηθεί μια μελλοντική εγκυμοσύνη. Ωστόσο, όταν εξετάζεται στο κατάλληλο πλαίσιο και μετά από σωστή ιατρική ενημέρωση, μπορεί να προσφέρει μεγαλύτερη ευελιξία στον σχεδιασμό της οικογενειακής ζωής.
